Alfons Hoffmann
Biografia
Alfons Hoffmann urodził się 12 listopada 1885 w Grudziądzu w rodzinie Jana, tłumacza i sekretarza sądu, oraz Anny z domu Kruza. W 1905 ukończył pruskie gimnazjum i wstąpił na Wydział Maszynowy i Elektrotechniczny Politechniki Gdańskiej. Należał do Polskiej Korporacji Akademickiej ZAG Wisła. Jako student drugiego roku dyrygował chórem Lutnia w Gdańsku. Studia ukończył 11 listopada 1911, zostając pierwszym absolwentem polskiej narodowości swojego wydziału.
W latach 1911–1918 pracował w elektrotechnicznych zakładach Garbe Lahmeyer w Akwizgranie i Siemens-Schuckert w Berlinie, a także jako projektant w Głównym Biurze Konstrukcyjnym. Uchylając się od służby wojskowej w latach 1914–1916, pracował w elektrowni Koronowo, gdzie opiekował się chórem kościelnym i organizował koncerty dla flisaków nad Brdą.
W listopadzie 1918 powrócił do Gdańska. Był aktywnym społecznikiem - działał w towarzystwach śpiewaczych w Gdańsku i na Kaszubach, działał w Polskim Towarzystwie Gimnastycznym SOKÓŁ i organizował akcję kolonijną dla dzieci robotników i rzemieślników na Pomorzu. W latach 1918–1920 działał na rzecz powrotu Pomorza do odrodzonej Polski, był m.in. członkiem komisji negocjującej granicę między Rzeczpospolitą a Wolnym Miastem Gdańskiem. W okresie międzywojennym był patronem Pomorskiego Związku Śpiewaczego i opiekunem Związku Harcerstwa Polskiego.
W 1920 roku został oddelegowany z Gdańska do toruńskiego urzędu wojewódzkiego jako specjalista ds. elektryfikacji Pomorza. Zbudował tam i uruchomił hydroelektrownię Gródek i towarzyszące jej zakłady, odgrywając kluczową rolę w elektryfikacji szeregu miast i obszarów, w tym Gdyni wraz z portem handlowym.
W 1931, będąc entuzjastą sportu i turystyki, zainicjował powstanie przy PEK „Gródek” SA Klubu Kajakowego „Wda”. W latach 1932–1933 zbudował w Gródku Fabrykę Grzejników Elektrycznych, która wytwarzała grzejniki, żelazka elektryczne, kuchnie domowe i duże kuchnie, instalowane na statkach handlowych i wojennych, a także w stołówkach zakładów pracy.
Bazując na doświadczeniach budowy elektrowni Gródek, w krótkim czasie 16 miesięcy (przy 24-godzinnym trybie pracy) zbudował i w 1929 roku oddał do użytku kolejną elektrownię wodną w Żurze, która również przeznaczona była do zasilania Gdyni. Później brał udział w budowie gdyńskiej elektrowni. Elektrownia Żur była największą i najnowocześniejszą elektrownią wodną (8,8 MW) oddaną w 20-leciu międzywojennym.
Jednym z osiągnięć Hoffmanna była realizacja wizji stworzenia na Pomorzu spójnego systemu elektroenergetycznego. W 1923 połączył się z pracującymi już elektrowniami w Grudziądzu i Toruniu, uzyskując pierwszy w kraju jednolity, wojewódzki system elektroenergetyczny. Za tę pionierską pracę otrzymał w 1925 roku Złoty Krzyż Zasługi.
W 1938 Hoffmann opuścił Gródek i przeniósł się na Śląsk, obejmując prezesurę we właśnie przejętym od kapitału niemieckiego OEW AG, powołanym do działania pod polską nazwą Śląze lu. Po wybuchu wojny znalazł się we Lwowie, a w 1941, dzięki pomocy AK, został przerzucony do Warszawy, gdzie pracował jako kierownik kuźni w Fabryce Aparatów Elektrycznych Kazimierza Szpotańskiego. Po wojnie wrócił na Pomorze, kierował odbudową elektrowni na Raduni, w Bielkowie, Łapinie i na rzece Bóbr w Dychowie, jednak w 1949 został zwolniony jako «wrogi klasowy».
W 1949 został zaproszony do pracy akademickiej na Politechnice Gdańskiej przez Kazimierza Kopeckiego. Prowadził wykłady z elektrowni wodnych, sieci elektrycznych i grzejników. W 1955 dołączył do Instytutu Budownictwa Wodnego PAN w Gdańsku; w 1957 na wniosek Rady Naukowej IBW Gdańsk przyznany mu został tytuł profesora nadzwyczajnego. W 1960 przeszedł na emeryturę.
Współpracował z kościołem w Pelplinie, elektryfikując świątynie i oświetlając ołtarze. W 1961 opracował dla Polskiego Komitetu Światowej Konferencji Energetycznej dwa katastry teoretycznych i technicznych polskich zasobów wodnych oraz założenia do ogrzewania elektrycznego Wielkiej Sali Rycerskiej Zamku Krzyżackiego w Malborku, które zostało zrealizowane już po jego śmierci.
Był działaczem Stowarzyszenia Elektryków Polskich, będąc jego prezesem w latach 1937–1938; nadał rozgłos SEP, organizując walny zjazd na statku m/s Piłsudski płynącym po Bałtyku. Został pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.