Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach rusza

Umowa podpisana w Gdyni otwiera nowy etap programu Orka

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym dokumentem była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Spotkanie miało miejsce w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej, dlatego jego wymiar był nie tylko praktyczny, ale też symboliczny. Dla Polski oznacza to przejście od wieloletnich zapowiedzi do konkretnej realizacji programu, który przez dekady pozostawał nierozstrzygnięty.

Premier Donald Tusk poinformował, że podczas konsultacji podpisano wiele umów, a kontrakt na okręty podwodne był najważniejszym z nich. W jego ocenie było to jednocześnie potwierdzenie wejścia relacji polsko-szwedzkich w etap strategicznego partnerstwa. Rozmowy dotyczyły nie tylko samego zakupu uzbrojenia, ale również dalszej współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej. Ważnym elementem ustaleń stało się także ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Podpisany kontrakt został określony jako najważniejsza umowa w historii polskiej Marynarki Wojennej. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału i dopiero teraz został doprowadzony do etapu realizacji. Z punktu widzenia marynarzy oznacza to rozpoczęcie procesu odbudowy jednego z kluczowych zdolności sił morskich. Z perspektywy państwa to inwestycja w bezpieczeństwo na Bałtyku i w możliwość działania w ramach NATO.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Umowę podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych.
• Program Orka pozostawał bez finału przez 30 lat.
• Wartość przedsięwzięcia wskazana przez stronę szwedzką to 50 miliardów koron szwedzkich.
• Obecne konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Bezpieczeństwo Bałtyku i praktyczne znaczenie dla mieszkańców

Ustalenia z Gdyni mają znaczenie nie tylko dla wojska, ale również dla mieszkańców regionów nadmorskich i całego kraju. Polska i Szwecja deklarują wspólne działania na rzecz tego, aby Morze Bałtyckie pozostawało obszarem pokoju i bezpieczeństwa. W praktyce chodzi o ograniczanie zagrożeń związanych z działalnością rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz ryzykiem militarnym. Dla zwykłych obywateli oznacza to wzmacnianie ochrony szlaków morskich, infrastruktury krytycznej i otoczenia bezpieczeństwa w regionie.

Pakt dla Morza Bałtyckiego ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. Takie rozwiązanie ma znaczenie dla portów, przewozów morskich, stabilności dostaw i funkcjonowania gospodarki, która w dużej części zależy od bezpiecznych połączeń na Bałtyku. W szerszym ujęciu chodzi też o zwiększenie przewidywalności sytuacji w regionie, co ma wpływ na codzienne życie mieszkańców, przedsiębiorców i samorządów. Po wejściu Szwecji do NATO współpraca na północnej flance zyskała dodatkowy wymiar operacyjny.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Premier Szwecji Ulf Kristersson zaznaczył, że relacje polsko-szwedzkie są obecnie najlepsze w historii. Zwrócił uwagę, że oba państwa są dziś jednocześnie sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej oraz sąsiadami na Morzu Bałtyckim. Strony pozostają zgodne w ocenie zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy i deklarują dalsze wsparcie Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wspólne stanowisko obejmuje także potrzebę zdecydowanych działań na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Nie tylko zakup okrętów, ale też współpraca przemysłów obronnych

Program Orka ma wykraczać poza samą dostawę okrętów. Strona polska zapowiada, że będzie to początek długofalowej współpracy przemysłowej z partnerem szwedzkim. Rząd wskazuje rozwój polskiego przemysłu obronnego jako jeden z priorytetów, a nowe porozumienia mają stać się impulsem do wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych. Dla pracowników sektora zbrojeniowego, firm kooperujących i zaplecza technicznego oznacza to możliwość wejścia w nowe projekty oraz rozwijania kompetencji związanych z nowoczesnymi systemami wojskowymi.

Znaczenie ma również to, że współpraca ma być dwustronna. Polska kupuje okręty podwodne, a Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ ma świadczyć o równorzędnym partnerstwie, a nie o jednostronnej relacji zakupowej. W praktyce oznacza to większą szansę na trwałe powiązania przemysłowe, wspólne projekty i dłuższy horyzont współpracy niż tylko realizacja jednego kontraktu.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele kilku resortów po obu stronach. Obecni byli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Samo spotkanie odbyło się w formule odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które Polska i Szwecja podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. To pokazuje, że ustalenia dotyczące programu Orka wpisano w szerszy plan współpracy obejmujący bezpieczeństwo, dyplomację, gospodarkę i kwestie infrastrukturalne.